Zweedse woorden: lagom

“Lagom är bäst” is een uitdrukking die Zweden perfect samenvat. Het betekent zoveel als “voldoende is het best” of in het Engels “less is more”. Dit weerspiegelt zo’n beetje de persoonlijkheid van de meeste Zweden, in een cultuur van tevredenheid en gelijkwaardigheid.

Dat maakt het woord lagom zo’n beetje het meest Zweedse woord dat er bestaat. Het betekent alles van “gaat wel” tot “bijna perfect” en “precies genoeg”. Dit lijkt vaag, maar in de context is het voor een Zweed vaak precies duidelijk wat er wordt bedoeld. Het slaat op het hebben van een balans. Het is een woord dat in het Nederlands niet direkt te vertalen is, maar toch is het een begrip dat wij in Nederland ook wel kennen: lagom is ook te gebruiken in een negatievere zin, zoals de Nederlandse uitdrukking “doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg”.

Je kunt het als antwoord geven op de vraag hoe het met je gaat, op wat je ergens van vond, hoe het weer is, maar iets (of iemand) kan ook lagom groot zijn, de maaltijd lagom lekker… Het meest interessante aan het woord is wel dat het op zoveel manieren te interpreteren en te gebruiken is dat het maar in weinig talen een letterlijke tegenhanger heeft. Het is een beetje het gezellig van de Zweedse taal.

Het is niet alleen een woord, het is ook een gevoel, iets dat bij Zweden hoort, iets dat typisch Zweeds is. Breng een paar weken in het land door, begeef je onder de Zweden, en je begrijpt precies wat ik bedoel.

Zweden hebben de reputatie om bescheiden te zijn, zowel op communicatief, sociaal en materialistisch gebied. Ze staan niet graag in het middelpunt van de belangstelling en zijn niet goed in het aannemen van complimenten (en delen ze ook niet vaak uit). Gemiddeld zijn is veilig, zou je kunnen zeggen.